8 Başlıkta Tüketici Hakları Nelerdir Öğrenelim

A+
A-

Tüketici hakları nelerdir ve tüketicinin hakları konusunda ne yapması gerektiği konusuna değinmeden önce tüketici kavramının ne olduğu hakkında bilgi vermenin faydalı olacağı kanaatindeyiz.

Tüketici Kimdir

Tüketici, İktisadi mal ve hizmetleri belli bir bedel karşılığında ticari ve mesleki bir amaç gütmeden kullanan kişidir. Başka bir ifadeyle, tüketici, bir mal veya hizmetin son ulaştırıldığı kişidir.

Sekiz Ana Başlıkta Tüketici Hakları

Genel olarak tüketicilerin temel haklarının neler olduğu sekiz ana başlık altında ele alınmaktadır. Tüketici haklarını ayrı ayrı başlıklar halinde değerlendirecek olursak;

Tüketici Hakları Nelerdir

Tuketici Haklari

1-Tüketicinin Temel İhtiyaçlarının Karşılanması Hakkı

Tüketicilerin temel ihtiyacı olarak nitelendireceğimiz ürünleri genelde toplumda sürekli kullandığımız ve ihtiyaçlarımızı gidermeye çalıştığımız mal ve ihtiyaçlar olarak sınıflandırabiliriz. Tüketicinin temel ihtiyaçlarını,  gıda, giyinme, barınma ve sağlık olarak ana başlıklar altında toplayabiliriz. Temel ihtiyaçların karşılanması, bireyler açısından en önde gelen tüketici hakkıdır. Tüketicinin temel ihtiyaçlarının karşılanması açısından devletinde üzerine düşen bir sorumluluğu vardır. Gerekirse devlet kurumları bu ihtiyaçların karşılanması veya temin edilmesi amacıyla devreye girebilir.

2-Tüketicinin Sağlık ve Güvenliğinin Korunması Hakkı

Tüketicilerin almış oldukları bir kısım ürünler, tüketici açısından risk ve tehlike oluşturabilir. Böyle bir durumda tüketicilerin bilinçlendirilmesi ve tüketicilerin sağlık ve can güvenliklerinin sağlanması için bütün tedbirlerin alınmış olması gerekmektedir.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Cumhurbaşkanı Duyurdu ! 24 Haziranda Erken Seçime Gidiliyor

3-Tüketicinin Ekonomik Çıkarlarının Korunması ve Tanzim Edilme Hakkı

Tüketicilerin korunması amacıyla, tüketicilerin ekonomik menfaatlerinin sağlam zeminlere oturtulmuş olması gerekmektedir.  Devlet gerekirse bunun için gerekli yasaları çıkararak, tüketicilerin haklarını korumak amacıyla her türlü tedbiri alır, serbest rekabet ortamını sağlar. Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun buna örnek olarak gösterilebilir. Ayrıca, Tüketici Hakem Heyetleri de bu kanun kapsamında tüketicilerin haklarını korumak amacıyla kurulmuş olup faaliyetlerine devam etmektedirler.

4-Tüketicinin Eğitilme Hakkı

Tüketicilerin, sorumluluklarını bilmeleri ve haklarını koruyabilmeleri amacıyla bilinçlendirilmeleri  ve  eğitilmeleri gerekmektedir. Tüketicinin, ayıplı mal ve hizmet karşısında ne yapması gerektiği, iyi ve kötüyü ayırt edebilme gücü konusunda bilgilendirilmesi amacıyla, dernekler ve belli kurumlar aracılığıyla tüketicinin bilgilendirilmesi amacıyla çalışmalar yapılmalıdır.  Bu bağlamda, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde tüketicilerin bilgilendirmesi amacıyla çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Ayrıca, birçok devlet ve özel üniversitenin belli bölümlerinde ders olarak okutulmaya başlanmış ve seçmeli ders olarak da bir çok bölüm derslerinin müfredatına ilave yapılmıştır.

5-Tüketicinin Bilgi Edinme Hakkı

Tüketici, satın aldığı ürüne ilişkin olarak üreten firmayı, markasını, özelliklerini ve diğer bilgilerini tam olarak öğrenme hakkına sahiptir. Üretici veya satıcı tarafından tüketiciyi aldatmaya yönelik olarak, marka veya ürüne ilişkin bilgilerin yanlış ve eksik verilmesi ya da aldığı ürün nedeniyle herhangi bir sağlık sorunu veya tehlikeli bir durum yaşaması üreticiyi bununla birlikte belli konularda satıcıyı sorumluluk altına sokmaktadır.

6-Tüketicinin Seçme Hakkı

Tüketiciler, seçme hakkından mahrum bırakılamazlar, belli bir malı almaya zorlanamazlar. Tüketicilerin seçme hakkını kullanabilmeleri için uygun Pazar koşullarının oluşması, rekabet ortamının sağlanması ve alternatif ürün ve hizmetlerin mevcudiyeti için her türlü koşulun sağlanmış olması gerekmektedir.

7-Tüketicinin Örgütlenme ve Temsil Edilme Hakkı

Dünyanın bir çok yerinde olduğu gibi ülkemizde de tüketici dernekleri ve tüketici örgütleri tüketicilerin haklarını korumak ve temsil etmek amacıyla çalışmalar yapmaktadır. Ancak, ülkemizde faaliyet gösteren tüketici dernek ve örgütlerinin batıdaki örnekleri kadar etkin olduğu söylenemez. Tüketicilerin haklarının ve menfaatlerinin korunması için iyi bir örgütlenmeye ve temsil edilmeye ihtiyacı vardır.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Türel Elektrik Abonelik İptali Fatura İtiraz Dilekçe Örneği

8-Tüketicinin Sağlıklı Bir Çevreye Sahip Olma Hakkı

Sağlıklı bir çevreye sahip olma hakkı tüketicilerin yanında tüm insanlığın sahip olması gereken bir haktır. Çevrenin korunması artık dünyada ve ülkemizde hayati bir önem arz etmektedir. Sağlıklı bir çevrenin olmadığı bir yerde, başka bir tüketici hakkından söz edilmesi yersiz olacaktır. Çevrenin korunması, her ne kadar üreticiler ve satıcılar açısından tüketiciye yönelik bir sorumluluk ve hak ise de, bu konuda tüketicinin de üzerine düşen ve yapması gereken  sorumlulukları vardır.

Ayıplı Mal Alındığında Ne Yapılmalıdır

Ayıplı mal, tüketiciye teslim anında, taraflarca kararlaştırılmış sözleşmeye uygun olmayan, objektif olarak taşıması gereken özellikleri taşımayan maldır. Ayıplı malı, 4 grupta inceleyebiliriz, bunlar açık ayıp, gizli ayıp, hukuki ayıp ve ekonomik ayıptır. Tüketicinin ayıplı mal ile karşılaşması halinde, satıcıdan veya üreticiden ayıplı malın bedelinin karşılanması isteme hakkı vardır, tüketicinin talebinin üretici veya satıcı tarafından yerine getirilmemesi halinde ürün bedeli  esas alınarak Tüketici Hakem Heyetine veya Tüketici Mahkemesine başvurulabilir.

Ayıplı Mal kavramı ile ilgili ayrıntılı olarak yazmış olduğumuz yazımızı okuyarak bu konuda ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz. Ayıplı Mal Nedir konulu yazımızı buradan okuyabilirsiniz.  

Tüketici Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemesinin Görevi Nedir Nasıl Başvurulur

Tüketiciler, üretici veya satıcılar tarafından ayıplı mala ilişkin yasal haklarının olan bedel iadesi, değiştirme vb. gibi haklarının yerine getirilmemesi halinde yasal miktarları da esas alınarak Tüketici Hakem Heyetlerine başvuruda bulunabilirler.  Ürün veya hizmetin satın alınan bedeli burada önem arz etmektedir. Ürün bedelinin 3,610 TL olan yasal sınırdan fazla olması halinde Tüketici Mahkemesine dava açılması gerekmektedir. (3,610 TL, 2017 yılı için belirlenmiş olan yasal uyuşmazlık miktarıdır)

Tüketici Hakem Heyetlerine Başvuru şartları, usulleri ve süreleri ile ilgili olarak yazmış olduğumuz ayrıntılı makaleyi buradan okuyabilirsiniz.

Tüketici Mahkemelerine açılacak davalar ve Tüketici Mahkemelerine nasıl dava açılacağına ilişkin ayrıntılı makalemizi buradan okuyabilirsiniz.



ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.


Önceki yazıyı okuyun:
8 Adımda Yeni Kimlik Başvurusu

Bildiğimiz üzere, ülkemizdeki nüfus cüzdanları artık değişerek, yerine yeni nesil akıllı kimlikler kullanılacaktır. İlk olarak Kırıkkale ilinde verilmeye başlanan yeni...

Kapat
Sitemizde paylaşılan dilekçe örneği ve diğer bilgiler tamamen bilgilendirme amacıyla paylaşılmış olup, izinsiz ve kaynak gösterilmeksizin başka bir yerde yayımlanması yasaktır. - Aralık 2016