İdari Yargıda İptal Davasının Ön Koşulları Nelerdir | Dilekcesepeti.com

İdari Yargıda İptal Davasının Ön Koşulları Nelerdir

Bir davanın esasına geçilebilmesi için bulunması gereken koşulları ön koşullar olarak nitelendirebiliriz. Bir diğer ifadeyle ön koşulları “kabul edilebilirlik koşulları” olarak da adlandırabiliriz. Bir davada öncelikle ön koşullar incelenir, davanın ön koşullarında bir eksiklik olmaması halinde davanın esasına geçilir. Ön koşullar yönünden dava reddedilirse davanın esasına geçilmez.

idari yargida iptal davasinin on kosullari

İptal davasının ön koşullarının oldukça geniş bir konu olması nedeniyle bu makalemizde  ön koşulların genel unsurlarını ayrı ayrı başlıklar halinde yazarak bilgi vermeye çalışacağız.

1-Mahkemeye İlişkin Ön Koşullar

İptal davalarında genel görevli yargı organı İdari Mahkemelerdir. İdari yargı dışında bir yere iptal davası açılabilmesi için kanunda açık düzenleme bulunması gerekmektedir, Örneğin Askeri Yüksek İdare Mahkemesine İptal Davasının açılması gibi.

İdari Yargılama Usulü Kanununun 15/1. Maddesinin a bendinde açıkça belirtildiği üzere, İdari yargı düzeninde açılan dava, adli yargı ya da askeri yargının görev alanına giriyorsa idari yargı yeri davayı görev yönünden reddeder ve görevsizlik kararı verir.

Dava idari yargı düzeninin görev alanı içine girmekle beraber, görevli ve yetkili olmayan mahkemede açılmış ise, dava görev ve yetki yönünden reddedilerek, yargı yeri tarafından dosya görevli ve yetkili idari mahkemesine gönderilir. (İYUK. Md. 15)

2- Davanın Konusuna İlişkin Ön Koşullar

İdarenin yalnızca tek yanlı işlemleri iptal davasının konusunu oluşturabilir, idarenin her türlü işlemine karşı iptal davası açılamaz, idari sözleşmeler istisnalar (ayrılabilir nitelikteki tek yanlı irade açıklamaları gibi) dışında iptal davasının konusu olamaz.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  İptal Davasında Ön Koşullar Nelerdir

3- Davacıya İlişkin Ön Koşullar

İdari yargıda iptal davası açabilmek için davacının taraf ve dava ehliyetine sahip olması gerekir, Davacının davada taraf olma ya da dava açma ehliyetine sahip olmaması halinde açılan dava ehliyet yönünden reddedilir.

Davacıya ilişkin ön koşulları maddeler halinde aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz.

Taraf Ehliyeti;

Taraf ehliyeti, medeni hukuktaki hak ehliyetinin, yargılama hukukundaki karşılığıdır, yargısal ilişkinin öznesi olma ehliyetidir. Taraf ehliyetindeki eksikliği mahkeme her zaman kendiliğinden dikkate alarak inceleyebileceği gibi taraflarda her zaman ileri sürebilir. Medeni hukukta hak ehliyetine sahip kişiler taraf ehliyetine de sahiptirler. Ancak bazı durumlarda hak ehliyetine sahip olmadan da taraf ehliyetine sahip olunabilir. Bu durumlar dışında taraf ehliyetine gerçek ve tüzel kişiler sahiptir.

Dava Ehliyeti ;

Dava ehliyetini genel ve özel olarak iki guruba ayırabiliriz,

aa) Genel Dava Ehliyeti;

Dava ehliyeti bir davayı yürütebilmek ve dava ile ilgili usuli işlemleri yapabilme ehliyetidir. Medeni hukuka göre eylem ehliyetine sahip kişiler dava ehliyetine sahiptir. Dava ehliyeti medeni hukuktaki eylem (fiil) ehliyetinin özel hukuk yargısındaki karşılığıdır.

Ayırt etme gücüne sahip olmayanların dava ehliyeti yoktur.

Ayırt etme gücüne sahip, küçük veya kısıtlılar kural olarak dava ehliyetine sahip değildir. Ayırt etme gücüne sahip küçük veya kısıtlılar kişiye sıkı sıkıya bağlı olan haklarla ilgili olarak dava ehliyetine sahiptir, ayrıca bu kişiler bir meslek veya sanatın gerektirdiği işlerle ilgili veya tasarruf hakkı kendilerine bırakılan mallarla ilgili davalarda dava ehliyetine sahiptirler, Bu istisnaların dışında yalnızca yasal temsilcileri ayırt etme gücüne sahip yaşı küçük veya kısıtlılar adına dava açabilir.

bb) Özel Dava Ehliyeti (menfaat ihlali):

İptal davası açılabilmesi için taraf olunması ve genel dava ehliyetine sahip olunması gerekmektedir, ancak bu da tek başına yeterli değildir. Genel dava ehliyeti ile birlikte bir de özel dava ehliyetinin bulunması gerekmektedir. Buna göre; dava konusu yapılmış olan işlemlerin davacının bir menfaatini ihlal etmiş olması gerekmektedir. Menfaati ihlal edilmeyen bir kimse idari işleme karşı iptal davası açamaz.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  İdari Dava İçini Hazır 8 Dilekçe Örneği

İptal davalarında, dava açma yetkisinin yalnızca dava konusu idari işlemlerde menfaati ihlal edilen kişilere bu hakkın tanınması ile ciddiyetten uzak yargısal başvuruların önüne geçilmesi amaçlanmıştır, bu şekilde gereksiz yargılama işlemleri engellenerek idari yargı mercilerinin gereksiz iş yükü altında ezilmesi engellenmiştir.

Menfaat ihlalinin ne olduğu ve menfaat ihlali dendiğinde ne anlaşılması gerektiği ile ilgili olarak bir sonraki makalemizde ayrıntılı bilgi vermeye çalışacağız.

İdari Dava Dilekçesi Örneği konulu yazımızı da okuyabilirsiniz.


ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Önceki yazıyı okuyun:
İdari Yargılamada İptal Davaları Nelerdir Şartları Nedir

Genel olarak iptal davaları, idari yargılamada hukuka aykırı oldukları ileri sürülen idari işlemlerin geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılması için açılan...

Kapat
Sitemizde paylaşılan dilekçe örneği ve diğer bilgiler tamamen bilgilendirme amacıyla paylaşılmış olup, izinsiz ve kaynak gösterilmeksizin başka bir yerde yayımlanması yasaktır. - Aralık 2016