İdari Yargılamada İptal Davaları Nelerdir Şartları Nedir | Dilekcesepeti.com

İdari Yargılamada İptal Davaları Nelerdir Şartları Nedir

Genel olarak iptal davaları, idari yargılamada hukuka aykırı oldukları ileri sürülen idari işlemlerin geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılması için açılan davalardır.

Bir ülkenin hukuk devleti olduğunun kabulü için değerlendirilecek kriterlerden biri olarak da kabul edilebilir, bu yönüyle iptal davaları hukuk devletinin uygulamaya geçmesi için vazgeçilmez bir hukuksal araçtır. İptal davaları idari hukuka özgü bir dava türüdür ve klasik dava türlerinden tamamen farklıdır.

İdari Yargılamada İptal Davaları Nelerdir Şartları Nedir

Bu makalemizde idari yargılamada iptal davalarının özellikleri nelerdir, iptal davasının konusunu neler oluşturur, iptal davası neden dolayı açılabilir, iptal davasının tarafları kimler olabilir, iptal davasının konusu nelerdir gibi iptal davasına ilişkin merak edilen bütün konulara genel olarak değinmeye çalışacağız.

İptal Davasının Özellikleri Nelerdir

İptal davası, idarenin denetlenmesinin önemli yollarından biridir, iptal davaları ile idarenin hukuka uygun işlem yapmaya zorlanması sağlanmış olur.

-İptal Davası Objektif Nitelikte Bir Davadır;

İptal davasında hukuka aykırı idari bir işlemin yargısal yoldan ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır, kişisel amaç taşımaz, idarenin tesis ettiği işlemi hedef alan bir dava türüdür. Bu yönüyle iptal davalarının 5 önemli objektif sonucunun olduğunu söyleyebiliriz.

  • İptal davasında resen inceleme yöntemi uygulanır. İdari yargılama makamı tarafların sundukları belgeler ve kanıtlarla sınırlı değildir, Yargılama makamı kanıtları resen araştırma ve elde etme yetkisine sahiptir.
  • İptal davasında hakim tarafların ileri sürdüğü iddia ve savunmalara bağlı değildir, Hakim davacının ileri sürmüş olduğu hususları resen araştırır ve ileri sürülmemiş olsa bile başka delillerin varlığı halinde iptal kararı verebilir.
  • İdari yargılamada davasının davasından feragati her durumda davanın ortadan kalması sonucunu doğurur (çift taraflı davalar ve yargıca karşı açılacak tazminat davaları hariç)
  • İdari işlemlere karşı açılan iptal davalarında verilen son kararlar ister iptal ister red olsun hükmün mutlaklığı kuralına tabidir, herkes hakkında etki yaratır. Bu yönüyle verilecek olan iptal kararı davanın tarafı olmayan öteki ilgililer hakkında da hüküm ifade eder.
  • İdari dava konusu işlemin yürütülmesinin durdurulması ancak belli koşulların gerçekleşmesi durumunda mümkün olabilir, işlemin açıkça hukuka aykırı olması gerekir, idari işlemin uygulanması halinde giderilmesi güç ya da olanaksız zararlar doğması yeterli değildir. İşlemin açıkça hukuka aykırı olması koşulunun aranması objektif hukuk düzeninin korunması amacına yöneliktir.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Danıştay Nedir Görevleri Nelerdir Hangi Davalara Bakar

-İptal Davasının Konusunu İdari İşlemler Oluşturur

İptal davasının konusunu idari işlemlerin oluşturduğuna ilişkin gerekli açıklamayı da üç başlık altında ele alabiliriz.

  • İptal davası yalnızca idari işlemlere karşı açılabilir. İdari eylemlere, idari sözleşmelere ve idarenin özel hukuk işlemlerine karşı iptal davası açılamaz,
  • Henüz hukuken vücut bulmamış, oluşmamış, yapılmamış bir idari işlem yok iken idareyi belli yönde bir işlem yapmaya zorlamak için dava açılması mümkün değildir.
  • Hukuken yok hükmünde sayılan bir işleme karşı da iptal davası açılamaz. Yok hükmündeki bir işlem hiç doğmamış sayılır, dolayısıyla iptali de söz konusu olamaz.

-İptal Davası Bir İdari İşlemin Hukuka Aykırılığı İddiasıyla Açılabilir.

Hukuka aykırılık iddiası dışında bir nedenle iptal davası açılamaz  ve idari yargıda yerindelik denetimi yapılamaz. İptal davalarında ancak hukuka uygunluk denetimi yapılabilir.

-İptal Davası İdari İşlemin İptal Edilmesi Amacıyla Açılır

İdari işlemin iptal edilmesi amacıyla açılacak idari davaların iki önemli sonucu vardır.

  • Zararın karşılanması amacıyla iptal davası açılamaz. Zararın karşılanması amacıyla tam yargı davasının açılması gerekmektedir.
  • İptal davalarında idari mahkeme yalnızca iptal kararı verebilir, mahkeme kendisini idarenin yerine koyarak idari işlem niteliğinde karar veremez.

-İptal Davası Açabilmek İçin Menfaat İhlali Gerekir

İptal davalarında yargılanan idare değildir idarenin yaptığı işlemdir, ancak uygulamada idare davalı taraf olarak dava dilekçesinde gösterilmektedir.

-İptal Davası Kamu Düzenindendir

Bu nedenle bununda iki önemli sonucunun olduğunu  aşağıdaki şekilde belirtebiliriz.

  • Yasama organı çıkaracağı bir yasa ile iptal davası açma yolunu kapatamaz.
  • İptal davası açma hakkından önceden feragat etmek mümkün değildir.

İptal Davasının Konusu

İptal davasının konusu idari işlemler oluşturur, dolayısıyla “idarenin işlemler” ile “idari işlemleri” birbirinden ayıt etmek gerekmektedir. İdari işlemleri kamunun gücünü kullanarak tek yanlı irade açıklamasıyla yapmış olduğu işlemler olarak ifade edebiliriz.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Genel Olarak İdari Davalar ile İlgili Bilgiler

İdarenin tek yanlı bir işleminin iptal davasına konu olabilmesi için aşağıdaki özellikleri taşıması gerekir.

1-İdari işlem tamamlanmış olmalıdır;

İdari işlemin tamamlanmış olmasından kasıt işlemin tüm evrelerden geçmiş olması ve ortaya çıkması olarak ifade edilmektedir.

2-İdari işlem etkili, sonuç doğuracak (icrai) bir işlem olmalıdır.

İdarenin gösterici işlemleri yada hazırlık işlemleri iptal davasına konu olamaz, etkili işlemden kasıt, yapılmakla ilgilisinin hukusal durumunu etkileyen yani ilgilisi için yeni bir hukuki durum ortaya çıkaran yada mevcut hukuku durumu değiştiren, kaldıran işlem olarak ifade edebiliriz.

3- İdari İşlem Kesinleşmiş Olmalıdır

İdari işlemin kesinleşmesinden kastedilen, İdari işleme karşı yapılması zorunlu başvuru yollarının tükenmiş olmasının gerektiğidir, kesinleşme işleminin yargısal hukuk da ki  kesin hükümle karıştırılmaması gerekir.

İdari Davası Dilekçe Örnekleri konulu yazımızı da okuyabilirsiniz.


ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Önceki yazıyı okuyun:
Kişisel Konkordato Nedir Nasıl Başvuruda Bulunulur

Son günlerde sıkça duymaya başladığımız kişisel (şahsi, şahıs) konkordato nedir, şahıslar da kişisel konkordato talebinde bulunabilir mi, kişisel konkordato ile...

Kapat
Sitemizde paylaşılan dilekçe örneği ve diğer bilgiler tamamen bilgilendirme amacıyla paylaşılmış olup, izinsiz ve kaynak gösterilmeksizin başka bir yerde yayımlanması yasaktır. - Aralık 2016