Kira Sözleşmesi Hangi Hallerde Nasıl Sona Erer

A+
A-

Kira sözleşmesinin sona ermesi tarafların karşılıklı olarak yapmış oldukları sözleşmede kararlaştırdıkları tarih veya kiralananın taraflardan herhangi birinin kusuru olmaksızın mücbir sebeplerle yok olması ve buna benzer nedenlerle kira sözleşmesi sona erebilir. Bu makalemizde kira sözleşmesinin sona ermesi, kira sözleşmesinin sona ermesini gerektirecek hallerin neler olduğu ile ilgili ayrıntılı bilgi vermeye çalışacağız.

Kira Sözleşmesinin Sona Ermesi

Genel olarak belirli süreli kira sözleşmelerinde sürenin bitimine en az 15 gün önce bildirimde bulunulması gerekmektedir, bildirimde bulunmadıkça kira sözleşmesi aynı koşullarla 1 yıl uzamış olarak kabul edilir. Böyle bir durumda kiraya veren sürenin dolmuş olması nedeniyle sözleşmeyi sona erdiremez.

Ancak kiraya veren, kira sözleşmesinin 10 yıllık uzama süresi sonunda bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az 3 ay önce kiracıya bildirimde bulunmak şartıyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir.

Bildirim Yoluyla Kira Sözleşmesinin Sona Ermesi

Kiraya verenin kira sözleşmesini bildirimle sona erdirmesi ile ilgili olarak haklarının neler olduğunu aşağıdaki şekilde kısaca sıralayabiliriz.

  • Belirli süreli olarak hazırlanmış bir kira sözleşmesinin olması,
  • Kira sözleşmesinin uzatmalarla birlikte 10 yılı doldurmuş olması,
  • Uzatma yılının bitiminden itibaren en az 3 ay içerisinde kiracıya bildirimde bulunulmuş olması,
  • Bildirimin yazılı olarak yapılmış olması (mümkünse noter aracılığıyla yapılması tavsiye edilir)

Dava Yoluyla Kira Sözleşmesinin Sona Ermesi

Dava yoluyla kira sözleşmesinin sona ermesini iki başlık altında ele alabiliriz, bunlardan birincisi Kiraya verenden kaynaklanan sebeplerle kira sözleşmesinin sona ermesi ikincisi ise Kiracıdan kaynaklanan sebeplerle kira sözleşmesinin sona ermesidir.

1-Kiraya Verenden Kaynaklı Kira Sözleşmesinin Sona Ermesi

a)Yeniden inşa,  imar veya gereksinim nedeniyle kira sözleşmesinin sona ermesi;

  • Kiraya verenin kendisinin, eşinin, altsoyunun (çocuklar, torunlar), üstsoyunun (babası, annesi, büyükbaba, babaanne gibi) veya bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerin konut veya işyeri ihtiyacı nedeniyle kullanma gereksinimin olması halinde,
  • Kiraya verilen konut veya işyerinin imar ve inşası amacıyla onarımı, genişletilmesi veya değiştirilmesi gerekli ise ve aşamada konut veya işyerinin kullanılması imkansız ise,

Belirli süreli sözleşmelerde süre sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde ise kiraya ilişkin genel hükümler dikkate alınarak sürelere uyularak belirlenecek tarihten başlayarak bir ay içinde açılacak dava ile sona erdirilebilir.

  1. b) Konut veya işyerinin yeni malikinin gereksinimi nedeniyle kira sözleşmesinin sona ermesi,

Kiraya verilen konut veya işyerini sonradan satın alan kişi, burayı kendisinin, eşinin, altsoyunun, üstsoyunun veya bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerin gereksinimleri nedeniyle kullanma zorunlulukları halinde, sahip olma süresinden başlayarak 1 ay içerisinde durumu kiracıya yazılı olarak bulundurmak koşuluyla 6 ay içerisinde açacağı dava ile sona erdirebilir.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  İcranın Geri Bırakılması ve Borcun Sona Ermesi

2) Kiracıdan Kaynaklanan Nedenlerle Kira Sözleşmesinin Sona Ermesi

Kiracı, kiraladığı konut veya işyerinin teslim edilmesinden sonra, yazılı olarak belli bir tarihte boşaltmayı üstlendiği halde boşaltmamışsa kiraya veren, kira sözleşmesinin bu tarihinden başlayarak 1 ay içerisinde dava açmak veya icraya başvurmak suretiyle kira sözleşmesini sona erdirebilir.

Kira Sözleşmesinin Sona Ermesi Feshi ile İlgili Diğer Hususlar

  • Kira sözleşmelerinin tarafları yani kiralayan ve kiraya veren arasında yapılacak olan “ikale anlaşmaları” ile bu anlaşmanın yapıldığı tarih veya sözleşmede belirlenen tarihte kira sözleşmesinin sona ermesi kararlaştırılabilir.
  • Kiralananın, kiraya verenin kusuru olmaksızın idaresi dışındaki (mücbir) nedenlerle veya umulmayan hal sebebiyle tamamen yok olması halinde sözleşme sona erecektir.
  • Kiracının, karalanana malik (sahip) olması halinde kira sözleşmesi kendiliğinden sona erecektir.
  • Kiralanana ödenen kira bedelinin değerinden çok fazla olması (gabin), hile veya tehdit nedeniyle sözleşmenin iptali halinde kira sona erecektir.

Türk Borçlar Kanununa Göre Kira Sözleşmesinin Sona Erme Sebepleri

  1. Sürenin Geçmesi Nedeniyle Kira Sözleşmesinin Sona Ermesi

Türk Borçlar kanununun 327.maddesine göre kiracı ve kiraya veren arasında açık veya örtülü biçimde bir süre belirlenmiş ise, kira sözleşmesi bu sürenin sonunda kendiliğinden sona erer. Taraflar bu sürenin sonunda açık bir anlaşma olmaksızın kira ilişkilerini sürdürürlerse, kira sözleşmesi belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür. Böyle bir durumda taraflardan birinin fesih veya fesih ihbarında bulunması da gerekmeyecektir.

  1. Belirsiz Süreli Kira Sözleşmelerinde Fesih Bildirimi
  • Genel Olarak

Türk Borçlar Kanunu feshi ihbar hakkını her iki tarafa da tanımıştır, belirsiz süreli sözleşmelerde feshi ihbar yoluyla sözleşme sona erdirilebilir. Kanunda öngörülen süreler içerisinde feshi ihbar yapmak kaydıyla, kanunda öngörülen sürenin dolması ile sözleşme sona erer. Feshi ihbar da bulunmak için özel bir sebebin bulunmasına gerek yoktur. Kira sözleşmesinin başlangıç tarihi fesih hesabı için esas alınır. Taraflar fesih ihbarın yaparken sözleşmede veya kanunda belirtilen fesih dönemine veya bildirim süresine uymamışlarsa, bildirim bir sonraki fesih dönemi için geçerli olur.

  • Taşınmaz veya Taşınır Yapı Kiralarında Fesih Bildirimi

Türk Borçlar Kanununun 329.maddesinde, tarafların her birinin bir taşınmaza veya taşınır yapıya ilişkin kira sözleşmesini yerel adette belirlenen kira süresinin dolduğu tarih için veya böyle bir yerel adet yoksa altı aylık kira süresinin sonu için, üç aylık fesih bildirimi süresine uyarak feshedebileceği belirtilmiştir.

  • Taşınır Kiralarda Fesih Bildirimi
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Hayvana Eziyet İşkence Suçuna Hapis Cezası (Yeni Düzenleme)

Türk Borçlar Kanununun 330/1.maddesine göre; taraflar bir taşınıra ilişkin kira sözleşmesini üç gün önceden yapılacak fesih bildirim süresine uyarak her zaman için feshedebilirler. Ancak, kiraya verenin mesleki bir faaliyeti gereği kiraya verdiği ve kiracının da özel kullanımına yarayan taşınır bir mal söz konusu ise; kiracı, kira sözleşmesini, üç aylık kira dönemi sonu için en az bir ay önceden yapacağı bir fesih bildirimiyle sona erdirebilir. Böyle bir durumda kiraya verenin, zararının giderilmesini isteme hakkı yoktur.

  1. Olağan Üstü Fesih

Olağan üstü fesih durumunu Önemli Sebepler, Kiracının İflası ve Kiracının Ölümü olarak üç başlık halinde ele alabiliriz.

  • Önemli Sebepler Nedeniyle Kira Sözleşmesinin Feshi

Türk Borçlar Kanununun 331.maddesine göre; Kira ilişkisinin devamını kendisi için çekilmez hale getiren önemli sebeplerin varlığı halinde taraflardan her biri sözleşmeyi yasal fesih bildirim süresine uyarak her zaman feshedebilirler. Böyle bir durumda davalık olunması halinde Hakim, durum ve koşulları göz önüne alarak, olağan üstü fesih bildiriminin parasal sonuçlarını karara bağlayabilir.

  • Kiracının İflası Nedeniyle Kira Sözleşmesinin Feshi

Kiracının, karalananın tesliminden sonra iflas etmesi halinde, kiraya veren (mal sahibi) kira bedellerinin ödenmesi hususunda kiracıdan bir güvence verilmesini isteyebilir. Kiraya veren, kiracı ve iflas masasına güvence verilmesi için yazılı olarak uygun bir süre verir. Bu süre içerisinde kiracı veya iflas masası tarafından bir güvence verilmezse, kiraya veren sözleşmeyi herhangi bir fesih bildirim süresine uymaksızın hemen feshedebilir.

kira sozlesmesi nasil sona erer

kira sözleşmesinin hangi durumlar sona erer fesholur

  • Kiracının Ölümü Nedeniyle Kira Sözleşmesinin Feshi

Kiracının ölümü halinde hem onun mirasçıları için hem de kiraya veren için bir fesih ihbar hakkı doğurmaktadır. Ölen kiracının mirasçıları, yasal süreler içerisinde en yakın fesih dönemi sonu için sözleşmeyi feshedebilirler. Kiraya veren ancak ölenin mirasçıları veya ortaklarının kira borçlarını üstlenmemesi ve sözleşmeye uymamaları halinde kira sözleşmesini feshedebilir.  Ancak, kiraya verenin kiracının ölüme nedeniyle fesih hakkı ilgili mevcut yasada bir düzenleme yapılmamıştır,  Borçlar Kanununun 265.maddesinde göre kiraya verenin, kiracının ölümü nedeniyle sözleşmeyi fesih hakkı bulunmamaktadır.

Bu makalemizde kira sözleşmesinin sona ermesi, kira sözleşmesini sona erdirecek haller ve kira sözleşmesinde olağanüstü fesih durumları  ile ilgili bilgi vermeye çalıştık, bu konuyla ilişkili olarak Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarında Sözleşmenin Sona Ermesi, Konut ve Çatılı İşyerinin Mal Sahibine Teslimi, Kiracının Mal Sahibine Karşı Sorumluluğu ve yine Mal Sahibinin Kiracıya Karşı Sorumlulukları ve Kiracının Tahliyesi ile ilgili konularda ayrıntılı bilgi edinmek için sitemizde ayrı ayrı başlıklarda yayınladığımız diğer makalelerimizi okuyarak ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.



ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.


Önceki yazıyı okuyun:
Mal Sahibinin Kiracıya Karşı Sorumlulukları Borçları

Kiraya Verenin Kiracıya Karşı Sorumluluğu (Borçları) Nelerdir Kira sözleşmesinin ne olduğu, kira sözleşmesinin nasıl olması gerektiği ve kira sözleşmesinin süresi...

Kapat
Sitemizde paylaşılan dilekçe örneği ve diğer bilgiler tamamen bilgilendirme amacıyla paylaşılmış olup, izinsiz ve kaynak gösterilmeksizin başka bir yerde yayımlanması yasaktır. - Aralık 2016